Xuyên tâm liên là gì? Tác dụng trong chữa bệnh điều trị covid?

Cục Quản lý Y Dược Cổ truyền, Bộ Y tế, đề xuất tiếp tục sử dụng bài thuốc Ngọc bình phong tán, trong đó có xuyên tâm liên, điều trị cho các bệnh nhân COVID-19 các tỉnh phía Nam để tiếp tục đánh giá.

Xuyên tâm liên là gì?

Theo Y học cổ truyền, xuyên tâm liên có vị đắng, tình hàn có tác dụng tiêu thũng chỉ thống, hoạt huyết và thanh nhiệt giải độc. Chính vì vậy, thuốc thường dùng chủ trị các căn bệnh như viêm nhiễm đường hô hấp do vi khuẩn, vi rút, viêm da,…

Xuyên tâm liên
Xuyên tâm liên – Vị thuốc chữa bệnh từ dân gian

+ Tên khác:  cây công cộnghùng bútnguyên cộnglam khái liêncây lá đắngkhô đảm thảonhất kiến kỷ, là một loài cây thảo thuộc họ Ô rô (Acanthaceae), có nguồn gốc từ Ấn Độ và Sri Lanka.

+ Tên khoa học: Andrographis paniculata

+ Họ: Ô rô (Acanthaceae)

Mô tả cây xuyên tâm liên

+ Đặc điểm sinh thái của cây xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên mọc thẳng đứng, có nhiều cành, chiều cao trung bình 0,3 – 0,8 m. Cây lá nguyên, mềm, mọc đối xứng và có cuống ngắn. Phiến lá hình trứng, thuôn dài hoặc hơi có hình mác với hai đầu nhọn. Lá có chiều dài 3 – 12 cm và rộng 3,5 cm. Hoa mọc thành chùm hình chùy ở đầu cành hoặc nách lá. Hoa có màu trắng, điểm hồng. Quả dài, hơi nhẵn có chiều dài 15 mm và rộng 3,5 mm. Hạt xuyên tâm liên hình trụ.

+ Phân bố

Xuyên tâm liên có nguồn gốc từ Ấn Độ và Sri Lanka. Sau đó cây du nhập và trồng phổ biến ở các nước khu vực Đông Nam Á và Nam Á. Hiện nay, xuyên tâm liên được trồng chủ yếu ở các nước như Châu Phi, Caribe, Australia và Trung Mỹ.

+ Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

  • Bộ phận dùng: Toàn bộ cây, bao gồm cả phần lá, thân và rễ
  • Thu hái: Xuyên tâm liên được thu hoạch quanh năm. Cụ thể, rễ thường hái vào mùa đông, lá và thân thu hoạch vào mùa hè
  • Chế biến: Sau khi hái, rửa sạch, cắt ngắn và phơi khô
  • Bảo quản: Nơi kín gió, khô ráo

+ Thành phần hóa học

Các hoạt chất hóa học được tìm thấy trong xuyên tâm liên như tanin, glucozit đắng như androgaphiolide và neoandrographiolide.

Vị thuốc

+ Tính vị

Tính mát, vị đắng

+ Quy kinh

Đi vào 2 kinh Phế và Can

+ Tác dụng dược lý

#. Theo Y học cổ truyền

Tài liệu ghi chép cổ của Trung Quốc, xuyên tâm liên có tác dụng thanh nhiệt thải độc giúp điều trị các bệnh đường hô hấp, đường tiết niệu, viêm da, dạ dày, viêm họng,… Bên cạnh đó, nhà nghiên cứu dược học Đỗ Tất Lợi cho, cây thuốc dân gian này có thể dùng để chữa đau nhức xương khớp và trị rắn cắn.

Ngoài ra, dựa vào kinh nghiệm dân gian, xuyên tâm liên thường dùng làm thuốc bổ cho phụ nữ sau sinh, bế kinh nguyệt. Đồng thời, chúng còn được dùng chữa các bệnh viêm nhiễm do vi rút, vi khuẩn gây ra trên tất cả các bộ phận cơ thể, ngay cả bệnh cấp hay mạn tính.

Cây xuyên tâm liên có tác dụng gì?
Vị thuốc xuyên tâm liên dùng chữa viêm nhiễm đường hô hấp, tai mũi họng do vi khuẩn

#. Theo Y học hiện đại

Một số nghiên cứu y học hiện đại đã công bố tác dụng có lợi của cây xuyên tâm liên đối với sức khỏe. Một thử nghiệm đối chứng của Burgos và các cộng sự của ông cho biết, xuyên tâm liên giúp giảm nhanh các triệu chứng của bệnh cảm cúm như mêtj mỏi, sổ mũi, sốt, đau cổ họng và nhức đầu. Sử dụng khoảng 1200 mg xuyên tâm liên tươi mỗi ngày (tương đương 5 – 6 gram bột khô), chỉ sau 4 ngày dùng, triệu chứng bệnh sẽ thuyên giảm rõ rệt.

Một nghiên cứu khác của Thụy Điển cũng chứng minh xuyên tâm liên mang lại tác dụng trị liệu tốt đối với các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp do vi khuẩn, vi rút gây ra. Cụ thể, các hoạt chất chiết xuất từ vị thảo dược này có tính kháng khuẩn, chống viêm giúp giảm nhanh triệu chứng và rút ngắn thời gian điều trị bệnh cảm cúm, viêm màng não, cúm gà và sốt xuất huyết.

Bên cạnh những tác dụng này, các thầy thuốc ở Bắc Mỹ và Châu Âu sử dụng xuyên tâm liên với các mục đích như:

  • Làm giảm đau nhức xương khớp và ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm khác
  • Chữa viêm da
  • Trị long đờm
  • Thuốc chống đông máu, giúp phá các cục máu đông
  • Điều trị viêm gan C
  • Chữa herpes
  • Trị chứng nhuận tràng
  • Điều trị viêm quanh răng trong
  • Bảo vệ gan, lợi mật
  • Phòng ngừa ung thư hóa do hóa chất thực nghiệm

+ Cách dùng và liều lượng

Xuyên tâm liên dùng dưới dạng sắc thuốc hoặc thuốc bột. Liều dùng ở mỗi người khác nhau, tùy vào loại bệnh, cân nặng, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng đối tượng bệnh. Chẳng hạn,

  • Liều dùng để chữa bệnh sốt, cảm cúm và đau họng: 60 mg. Hoặc cũng có thể dùng 10 mg/kg
  • Liều dùng ở trẻ em bị bệnh nhiễm trùng đường hô hấp: 30 mg/ngày. Thời gian dùng 10 ngày

+ Tác dụng phụ

Xuyên tâm liên có thể gây ra các tác dụng phụ như đau dạ dày, buồn nôn hoặc nôn mửa, vô sinh, hạ huyết háp. Vì vậy, người bệnh không nên lạm dùng, tránh gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Bài thuốc chữa bệnh từ xuyên tâm liên

+ Thanh nhiệt, giải độc cơ thể

Sử dụng 30 gram xuyên tâm liên khô đun nước và uống hàng ngày

+ Trị viêm gan B

Sử dụng 15 gram xuyên tâm liên sắc chung với 1 lít nước và các vị thuốc khác như 25 gram cây xạ đen, 25 gram cây cà gai leo. Sắc uống liên tục trong 3 tháng.

+ Điều trị viêm nhiễm ngoài da, mụn nhọt

Dùng lá cây xuyên tâm liên tươi đem rửa sạch, giã nát và đắp lên vùng da bị viêm nhiễm hoặc mụn nhọt. Đắp thường xuyên cho đến khi triệu chứng bệnh giảm dần.

+ Chữa viêm phổi, viêm phế quản, viêm xoang mãn tính và ho

Dùng 15 gram xuyên tâm liên, 10 gram củ bách bộ, 10 gram kim ngân hoa, 10 gram củ mạch môn. Sắc với 1 lít nước và uống trong ngày. Dùng liên tục 1 tuần để đạt được kết quả trị liệu tốt.

Vị thuốc xuyên tâm liên
Xuyên tâm liên chữa viêm xoang, viêm phế quản

+ Chữa viêm nhiễm đường tiêu hóa, bệnh kiết lỵ

Sử dụng 20 gram xuyên tâm liên sắc chung với 10 gram khổ sâm. Uống mỗi ngày.

+ Trị rắn độc cắn

Dùng lá cây xuyên tâm liên giã nát đắp lên miệng vết rắn cắn. Đồng thời, dùng 30 gram thân cây nấu nước uống.

+ Điều trị ho do lạnh

Sử dụng 12 gram xuyên tâm liên, 10 gram tang bạch bì, 10 gram địa cốt bì và 8 gram cam thảo. Sắc uống. Dùng 5 – 7 ngày.

+ Chữa viêm họng, viêm amidan

Xuyên tâm liên, kim ngân hoa, mạch môn, huyền sâm, mỗi vị 12 gram.Sắc uống. Dùng liên tục 7 – 9 ngày.

+ Trị chứng tiểu buốt, nước tiểu vàng hoặc tiểu dắt

Hái 15 lá xuyên tâm liên tươi, giã nát và hoặc vào máy xay xay nhuyễn. Lọc lấy nước và thêm chút mật ong vào uống.

Đặc biệt, Bộ Y Tế lần đầu tiên cho phép sử dụng vị thuốc xuyên tâm liên trong YHCT để điều trị COVID-19. Các trường hợp F1 cách ly tại nhà có dấu hiệu mệt mỏi cũng có thể xem xét sử dụng vị thuốc này.

*Thông tin tham khảo tại website: https://ncov.moh.gov.vn/

Đối tượng không nên sử dụng xuyên tâm liên?

Xuyên tâm liên có thể gây tác dụng phụ không tốt đối với sức khỏe. Vì vậy, để đảm bảo an toàn, những đối tượng này không nên dùng:

  • Phụ nữ mang thai và cho con bú
  • Người tỳ vị hư hàn
  • Bệnh nhân mắc các bệnh liên quan đến sinh sản, đặc biệt người khó có con
  • Người có chứng máu không đông hoặc bệnh nhân bị chấn thương gây chảy máu, người sau phẫu thuật
  • Bệnh nhân bị tụt huyết áp

Thận trọng khi uống xuyên tâm liên với các loại thuốc sau

Không nên sử dụng xuyên tâm liên với các loại thuốc sau:

  • Thuốc chống đông máu
  • Thuốc kháng tiểu cầu
  • Thuốc chống đông máu
  • Thuốc ức chế miễn dịch

Xuyên tâm liên bán ở đâu? Giá bao nhiêu?

Trước những công dụng tuyệt vời cho sức khỏe kể trên, cùng khả năng điều trị bệnh lý đường hô hấp do virus Sars-CoV-2 gây ra, dược liệu xuyên tâm liên nhận được sự quan tâm của đông đảo người tiêu dùng trên cả nước. Câu hỏi “xuyên tâm liên bán ở đâu, giá bao nhiêu?” cũng là một trong các vấn đề được lưu tâm đầu tiên.

Xuyên tâm liên là vị thuốc Đông y được biết tới từ lâu đời, được trồng nhiều ở Việt Nam nên không quá khó tìm. Tùy theo các địa chỉ cung cấp khác nhau, người dùng có thể mua vị dược liệu này với mức giá dao động từ 350.000 VNĐ – 450.000 VNĐ/kg.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo người tiêu dùng nên thông thái lựa chọn các cơ sở cung ứng dược liệu uy tín, nhằm mua được vị thuốc xuyên tâm liên có hàm lượng dược chất tối ưu, đảm bảo hiệu quả và an toàn khi sử dụng.